Koniec dwóch epok. To, co zaczęło się w 1976, według złota kończy się w 2022 - Bryan Lutz, DollarCollapse, 6.03.2026.
Żyjemy w czasach końca pewnej epoki. A właściwie dwóch epok. Aby zrozumieć, dokąd zmierzamy, trzeba najpierw zrozumieć, kiedy system po raz pierwszy się załamał.
Styczeń 1976: dzień, w którym świat zgodził się udawać
Większość ludzi nie potrafiłaby powiedzieć, co wydarzyło się w Kingston na Jamajce w styczniu 1976 roku. Zazwyczaj wszystkie odniesienia dotyczą sierpnia 1971 roku. Wtedy Richard Nixon ogłosił, że dolar nie będzie już wymienialny na złoto. Jednak styczeń 1976 roku może być równie doniosły.
Porozumienia jamajskie formalnie pogrzebały system z Bretton Woods i zdemontyzowały złoto na skalę globalną. Waluty mogły odtąd swobodnie się wahać. Bez kotwicy. Bez sufitu. Bez dyscypliny. Tylko rządy i ich drukarki pieniędzy, którym powierzono zaufanie, że będą zachowywać się odpowiedzialnie. Nie zachowywały się odpowiedzialnie.
Spójrz na 50-letni wykres głównych walut fiducjarnych wycenianych w złocie. To, co widać po 1976 roku, przypomina niemal pionowy klif. Funt brytyjski, marka niemiecka, frank francuski, jen japoński… Wszystkie niemal natychmiast załamały się w ujęciu złota po odcięciu kotwicy. Nie było to subtelne. Nie było stopniowe. Był to koniec pewnej epoki dla złota.
Rynek dokładnie wiedział, ile warte są zdemontyzowane pieniądze fiducjarne w momencie, gdy zostały odcięte od złota. Mniej. A potem znowu mniej. A potem jeszcze mniej. Dziś obserwujemy kolejny koniec epoki. Tym razem jest to koniec walut fiducjarnych. Najpierw jednak… oto, co dotąd je podtrzymywało.
Opaska uciskowa petrodolara
Krwawienie nie zatrzymało się samo. Zostało tymczasowo opatrzone jednym z najbardziej błyskotliwych geopolitycznych układów w historii Stanów Zjednoczonych. Porozumienie petrodolarowe Henry’ego Kissingera z Arabią Saudyjską w latach 1973–74 w istocie odtworzyło syntetyczny standard złota, zastępując żółty metal ropą. Globalny popyt na dolara był odtąd strukturalnie gwarantowany, ponieważ do zakupu energii potrzebne były dolary. Każdy kraj na świecie stał się przymusowym nabywcą amerykańskiej waluty.
Dało to systemowi fiducjarnemu około 45 dodatkowych lat życia. Nie dlatego, że poprawiła się matematyka systemu, lecz dlatego, że dolar miał przyłożony do głowy świata pistolet. Bardzo duży pistolet zasilany ropą naftową. Jednak ten układ zaczyna się teraz kruszyć. Kraje BRICS rozliczają handel w lokalnych walutach. Arabia Saudyjska przyjmuje juany za ropę. Udział dolara w globalnych rezerwach spada. Opaska uciskowa się luzuje.
2022: drugie pęknięcie
Spójrz teraz na wykres rentowności 10-letnich obligacji skarbowych USA. Przez cztery dekady, od szczytu w czasach Paula Volckera w 1981 roku aż do 2020 roku, stopy procentowe spadały niemal w idealnym trendzie spadkowym. Nie był to przypadek ani triumf polityki gospodarczej. Była to siła napędowa systemu opartego na długu. Spadające stopy oznaczały rosnące ceny obligacji skarbowych USA, co oznaczało wzrost wartości zabezpieczeń, co umożliwiało większe zadłużenie, co z kolei pozwalało całej dźwigni finansowej dalej rosnąć.
Cała architektura nowoczesnych finansów — w tym fundusze emerytalne, firmy ubezpieczeniowe, rynki hipoteczne i dług państwowy — została zbudowana na założeniu, że ten trend będzie trwał bez końca. Gdy stopy procentowe zawsze spadają, niemal każda decyzja finansowa z perspektywy czasu wygląda na mądrą.
W 2022 roku ten trend się załamał.
Rezerwa Federalna podniosła stopy procentowe szybciej niż kiedykolwiek od czasów Volckera, a rentowność 10-letnich obligacji przebiła 40-letnią linię trendu spadkowego tak, jakby jej w ogóle nie było. To sygnał, że system fiducjarny oparty na dolarze amerykańskim zbliża się do końca. Ostateczne słowo będzie jednak należało do złota…
A oto dlaczego ma to znaczenie dla złota. System fiducjarny oparty na długu może funkcjonować tylko wtedy, gdy koszt tego długu pozostaje możliwy do udźwignięcia. Gdy rząd Stanów Zjednoczonych roluje 36 bilionów dolarów długu przy stopach procentowych, które kiedyś były zarezerwowane dla obligacji śmieciowych, matematyka przestaje działać. Nie da się z tego wyrosnąć. Nie da się z tego wyjść poprzez podatki. Dla Fedu pozostaje tylko jedna dźwignia — ta sama, którą pociągnięto w 1976 roku i przy każdym kryzysie od tamtej pory.
Drukowanie pieniędzy.
Globalne waluty fiducjarne próbują coś powiedzieć
Wyceń swoją ulubioną walutę fiducjarną w złocie od 2022 roku. Obraz wygląda niepokojąco znajomo. To jak powtórka załamania po porozumieniach jamajskich, tyle że tym razem nie ma już w zanadrzu opaski uciskowej petrodolara. Od momentu podniesienia stóp procentowych złoto przekroczyło 2000 dolarów.
Potem 2500 dolarów. Potem 3000 dolarów. Teraz zbliża się do 5500 dolarów.
Banki centralne — szczególnie w Chinach, Rosji, Indiach i Europie Wschodniej — kupują złoto w najszybszym tempie w historii pomiarów. To nie są spekulanci zawierający transakcję. To instytucje zarządzające narodowymi rezerwami, które podejmują decyzję na całe pokolenia. Mówią one — cicho, językiem bilansów — że waluty fiducjarne wchodzą w swoją końcową fazę.
Dwie epoki, jedna lekcja
Porozumienia jamajskie zakończyły epokę standardu złota. To, co obserwujemy teraz, to koniec epoki walut fiducjarnych. Nie dlatego, że ktoś zwołał spotkanie w Kingston, lecz dlatego, że arytmetyka w końcu dogoniła system.
W 1976 roku świat wybrał papier zamiast złota i zapłacił za to dekadą chaosu monetarnego. W 2022 roku rynek obligacji wydał swój werdykt na temat 50 lat tego eksperymentu — i nie była to ocena pozytywna. Wzorzec jest więc ten sam. Mechanizm jest ten sam. Jedyną różnicą jest skala. Tym razem nie ma nowego porozumienia monetarnego czekającego w kulisach, które zastąpiłoby stare. Pytanie brzmi: co wypełni tę próżnię?
Złoto jest oczywistą odpowiedzią — tak jak było nią za każdym razem, gdy ten film odgrywał się wcześniej.
Podsumowanie
Minęło 50 lat. Wykresy pokazują dziś te same sygnały, które pokazywały w 1976 roku. Z tą różnicą, że tym razem porzucany jest sam system fiducjarny, a nie tylko jego powiązanie ze złotem. Rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA przełamała 40-letni trend, a waluty rozpoczynają kolejny etap spadku względem złota. Patrzymy na koniec dwóch epok.