Za zeszłotygodniową wspólną interwencją na jenie ze strony amerykańskiego Departamentu Skarbu i japońskiego Ministerstwa Finansów stoi ważny przekaz. Tyle że nie jest to ten przekaz, który rynki otrzymywały do tej pory.
Ten artykuł to migawka z marca 1978 roku. Momentu, w którym dolar wchodził w fazę otwartego kryzysu zaufania. Żeby zrozumieć, dlaczego to ważne, trzeba cofnąć się do zmiany zasad gry, która nastąpiła dosłownie dziesięć dni później.
Dolar kontynentalny, wprowadzony do obiegu w 1775 roku, miał finansować walkę kolonii z Wielką Brytanią - amerykańską rewolucję. W rzeczywistości sfinansował mistrzowski pokaz tego, jak szybko waluta może wyparować, gdy nie ma żadnej kotwicy, żadnego wiarygodnego zabezpieczenia i nikogo, kto byłby gotów zatrzymać prasy drukarskie. Wyemitowano setki milionów banknotów kontynentalnych opartych wyłącznie na obietnicy przyszłego wykupu w złocie lub srebrze - których kolonie nie posiadały w wystarczających ilościach.
Największym zagrożeniem dla Amerykanów z klasy robotniczej i średniej jest nasza tracąca na wartości papierowa waluta.
W ostatnim tygodniu w Chinach wydarzyło się coś bez precedensu. Po raz pierwszy największym funduszem ETF w kraju nie jest fundusz inwestujący w akcje, lecz fundusz oparty na złocie. To właśnie do niego trafia dziś najwięcej oszczędności chińskich inwestorów indywidualnych.
Za niemal każdą walutą fiducjarną stoi dług. Pieniądz, którego nie można wymienić na złoto ani inny fizyczny towar o z góry określonej wartości. Opiera się przede wszystkim na zaufaniu do państwa, jego instytucji oraz zdolności gospodarki do dalszego rozwoju. Zaufanie to sprawia, że ludzie akceptują daną walutę jako środek płatniczy, przechowują w niej swoje oszczędności i wykorzystują ją w codziennym obrocie gospodarczym. Jednocześnie współczesny model gospodarczy w wielu rozwiniętych krajach opiera się na stałym przepływie kredytu. Firmy finansują inwestycje pożyczonym kapitałem, gospodarstwa domowe korzystają z kredytów hipotecznych i konsumpcyjnych, a państwa pokrywają część swoich wydatków poprzez emisję długu. W praktyce oznacza to, że znacząca część wzrostu gospodarczego jest wspierana przez stale rosnące zadłużenie.
Większość Amerykanów, a także ludzie na całym świecie, została ukształtowana przez system finansowy, w którym koszty pożyczania pieniędzy stawały się coraz niższe. Jeśli znalazłeś się w trudnej sytuacji finansowej, mogłeś refinansować swój kredyt hipoteczny na bardziej korzystnych warunkach i szybko zwiększyć przepływ gotówki.
Ten tekst jest w równym stopniu ćwiczeniem intelektualnym, co próbą zebrania faktów. Zacznijmy od problemu. Upadki banków idą w parze z problemami gospodarczymi.
Zaufanie do banków jest więc problemem, ale jeszcze większym problemem jest zaufanie do walut fiducjarnych. Dochodzi do tego fakt, że przenoszenie kapitału z jednego banku do drugiego staje się coraz bardziej uciążliwe. Przepisy AML (Anti-Money Laundering / przeciwdziałanie praniu pieniędzy) i KYC (Know Your Customer / poznaj swojego klienta) zostały przekształcone w narzędzia nacisku, a globalny system nadzoru coraz mocniej zaciska swoją kontrolę. Z mojego punktu widzenia problemem jest więc zarówno przemieszczanie kapitału, zarządzanie swoim portfelem, jak i wybór aktywów, które powinny się w nim znaleźć.
Analitycy twierdzą, że wykorzystanie chińskiej waluty w globalnym handlu ropą naftową rośnie. Transakcje rozliczane za pośrednictwem chińskiego transgranicznego systemu płatności międzybankowych osiągnęły rekordowy poziom, co wywołało spekulacje na temat rosnącego wykorzystania renminbi.
Historia stopniowego utraty przez dolara pozycji waluty rezerwowej jest przedstawiana na dwa sposoby. Jedna wersja jest głośna, pełna emocji i błędna, jeśli chodzi o ramy czasowe. Druga jest metodyczna i oparta na faktach.
Ta historia jest częścią drugiego.