Wojny jugurtyńskie (111-105 p.n.e.) – Hamilton Mobley, 29.05.2026
Republika Rzymska w II wieku przed Chrystusem była decydującą siłą w basenie Morza Śródziemnego. Rolę tę przyjęła po pokonaniu Kartaginy w II (218–201 p.n.e.) i III wojnie punickiej (149–146 p.n.e.) oraz po podboju Macedonii w trzech wojnach w latach 215–168 p.n.e. Podobnie jak współczesna Republika Amerykańska, Republika Rzymska była gotowa poprzeć zmianę reżimu za odpowiednią cenę. Cui bono?
Obszary przybrzeżne Numidii znajdowały się pod kontrolą Kartaginy podczas pierwszej wojny punickiej (264–241 p.n.e.). Numidia to część Afryki Północnej rozciągająca się na zachód od Kartaginy aż do Oceanu Atlantyckiego. Podczas drugiej wojny punickiej Numidia była podzielona między zwolenników Kartaginy i Rzymu. Po zwycięstwie Rzymu Numidia została zjednoczona pod rządami Masinissy.
Masinissa przegrywał wojnę domową, gdy rzymski generał Scypion Afrykański najechał Afrykę Północną, wygrywając w 202 r. p.n.e. bitwę pod Zamą przeciwko Hannibalowi. Numidyjska lekka kawaleria Masinissy odegrała ważną rolę w tej bitwie, a Rzym poparł jego roszczenia do tronu.[1]
Według internetowej wersji Encyclopaedia Britannica:
"Po śmierci Micipsy w 118 roku Jugurtha dzielił władzę nad Numidią z dwoma synami Micipsy, Hiempsalem i Adherbalem, z których pierwszego Jugurtha zamordował. Kiedy Adherbal został zaatakowany przez Jugurthę, uciekł do Rzymu po pomoc – na każdą zmianę w rządach Numidii wymagana była bowiem zgoda Rzymu”.
Jugurta wysłał posłów, którzy mieli podążyć za Adherbalem do Rzymu, wyposażając ich w złoto niezbędne do przekupienia tylu rzymskich polityków, ilu tylko zdołają.
"Wtedy Jugurtha, gdy zrealizował swoje plany i stał się władcą całej Numidii, mając czas na przemyślenie tego, co uczynił, zaczął obawiać się ludu rzymskiego i tracić nadzieję na uniknięcie jego gniewu, chyba że dzięki chciwości rzymskiej arystokracji i własnemu bogactwu. W związku z tym kilka dni później wysłał posłów do Rzymu z ogromną ilością złota i srebra, nakazując im najpierw obsypać prezentami swoich starych przyjaciół, a następnie pozyskać nowych — krótko mówiąc, pośpieszyć się, by hojnością osiągnąć wszystko, co tylko możliwe.
Gdy jednak posłańcy przybyli do Rzymu i zgodnie z rozkazem króla przekazali wspaniałe dary jego przyjaciołom oraz innym członkom senatu, którzy mieli wówczas potężne wpływy, nastąpiła taka zmiana nastrojów, że zamiast wyraźnej wrogości ze strony arystokratów Jugurta zyskał ich przychylność i poparcie. Kierowani w niektórych przypadkach nadzieją, w innych przekupstwem, udawali się do poszczególnych członków senatu i namawiali ich, by nie podejmowali zbyt surowych środków wobec Jugurthy”.
– "Wojna z Jugurthą”, Gajusz Sallustius Crispus, strony 156–157, pierwotnie opublikowana w 40 r. p.n.e., wznowiona w 1921 r.
Łapówki Jugurty zadziałały, a Numidia została podzielona między niego i Adherbala.
Następnie Jugurtha wypowiedział wojnę Adherbalowi, oblegając go w mieście Cirta w 112 r. p.n.e. Jugurtha zwyciężył w oblężeniu i dokonał masakry większości mieszkańców miasta, wśród których znajdowała się liczna społeczność rzymskich i italskich imigrantów. To doprowadziło Rzymian do szału. Wysłali konsula Kalpurniusza Bestię, by najechał Numidię. Rzymianie wybierali co roku dwóch konsulów, którzy pełnili funkcję odpowiadającą prezydentowi Stanów Zjednoczonych.
Bestia i jego zastępca, Scaurus, zostali przekupieni przez Jugurthę, co doprowadziło do zawarcia korzystnego pokoju. Po powrocie do Rzymu trybun ludowy Memmius wygłosił przemówienie, w wyniku którego pretor Kasjusz został wysłany, by sprowadzić Jugurthę do Rzymu.
Ponownie, według rzymskiego historyka Sallustiusza:
"Kasiusz otrzymał polecenie sprowadzenia króla do Rzymu pod gwarancją ochrony publicznej, aby dzięki jego zeznaniom łatwiej było ujawnić przestępstwa Scaurusa i pozostałych oskarżonych o przyjmowanie łapówek”.
Kasiusz przybył do Afryki Północnej i stwierdził, że rzymska armia pozostawiona w Numidii była bardzo skorumpowana. Wielu żołnierzy zajęło się bandytyzmem i grabiło swoich sojuszników. Sprzedali nawet Jugurcie z powrotem słonie bojowe, które ten przekazał w ramach traktatu pokojowego! Kasiusz przekonał Jugurtę, by ten udał się wraz z nim do Rzymu na proces. Podczas pobytu w Rzymie Jugurta zamordował jednego ze swoich rywali. Gdy sprawa wyszła na jaw, stracił rzymskich zwolenników.
Jugurta uciekł z Rzymu, rzekomo mówiąc:
"Miasto na sprzedaż, skazane na szybką zagładę, jeśli znajdzie się na nie nabywca!”
Po latach walk rzymski generał Gajusz Mariusz został wysłany, by pokonać Jugurtę. Jego podwładny, Sulla, pojmał Jugurtę w 106 r. p.n.e., kończąc w ten sposób wojnę.
Korupcja i narastające konflikty polityczne doprowadziły do wojen domowych i przyczyniły się do upadku Republiki. Jednym z głównych uczestników tych wydarzeń był Gajusz Mariusz — jeden z najbardziej wpływowych rzymskich wodzów i polityków, który wcześniej odegrał kluczową rolę w pokonaniu Jugurty. Jego dawny podwładny, Sulla, stopniowo wyrósł na jego politycznego i militarnego rywala.
W 88 r. p.n.e. Sulla został wybrany konsulem i powierzono mu dowództwo nad wyprawą przeciwko Mitrydatesowi VI, królowi Pontu w Azji Mniejszej, na terenie dzisiejszej Turcji. Mariusz postanowił jednak przejąć to dowództwo. Przy pomocy jednego z trybunów ludowych doprowadził do uchwalenia decyzji, która odebrała je Sulli i przekazała jemu. Sulla odmówił podporządkowania się tej decyzji. Na czele swojej armii pomaszerował na Rzym, zmuszając Mariusza do ucieczki, a następnie wyruszył przeciwko Mitrydatesowi.
Marsz rzymskiej armii na własną stolicę był wydarzeniem bezprecedensowym i stał się początkiem pierwszej rzymskiej wojny domowej (88–82 r. p.n.e.). Od tego momentu rywalizacja między Mariuszem a Sullą przerodziła się w otwartą walkę o władzę, a rzymskie frakcje polityczne — Populares i Optimates — zaczęły wykorzystywać armie do rozstrzygania sporów politycznych.
Kiedy Sulla prowadził kampanię przeciwko Mitrydatesowi, Mariusz wrócił do Rzymu i został wybrany jednym z dwóch konsulów w 86 r. p.n.e., po raz siódmy. Mariusz zmarł następnie z przyczyn naturalnych w ciągu miesiąca.
W tamtym czasie (87–84 p.n.e.) Sulla pełnił funkcję prokonsula. Prokonsul to osoba posiadająca uprawnienia konsularne, zazwyczaj na zagranicznym teatrze działań wojennych. Po powrocie z Azji Mniejszej w 82 p.n.e. został wybrany na dyktatora na czas nieokreślony. Kadencja rzymskich dyktatorów była ograniczona do sześciu miesięcy. Wybierano ich wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych. Sulla sprawował urząd dyktatora przez 3 lata, a w 80 r. p.n.e. został ponownie wybrany na konsula, po czym w 79 r. p.n.e. wycofał się z życia publicznego. Wykorzystał swoją władzę do zmiany wielu ustaw, w szczególności osłabiając uprawnienia trybunów ludu.
Juliusz Cezar (Popular) był kolejnym nielegalnym dyktatorem od 49 r. p.n.e. aż do momentu śmiercu w wyniku zamachu w 44 r. p.n.e. Również doszedł do władzy w wyniku wojen domowych, tym razem pokonując Pompejusza Magnusa (Optymata). Numidia była państwem klienckim Rzymu, dopóki nie podbił jej w 45 r. p.n.e. Jego spadkobierca, Oktawian, nigdy nie zrezygnował z władzy i zasłynął jako pierwszy cesarz rzymski, Cezar August. Doszedł do władzy, kończąc wojny domowe, i sprawował rządy od 27 r. p.n.e. do 14 r. n.e.
Stany Zjednoczone w 2024 roku przypominają Republikę Rzymską z czasów wojen jugurtyjskich. Zagraniczne rządy i ich agenci, tacy jak Amerykańsko-Izraelski Komitet Działania Politycznego (AIPAC - American Israel Public Affairs Committee), przekupują polityków, by ci decydowali o zwycięzcach i przegranych w wojnach zagranicznych. Amerykanie nie wiedzą, czy ich senatorowie reprezentują w Kongresie ich stan, czy obce państwo.
Joe Biden jest powiązany z przypadkami przekupstwa na Ukrainie. Czy to dlatego popiera obecną wojnę zastępczą przeciwko Rosji?
Rzeczywiście, Komisja Nadzoru Izby Reprezentantów USA posiada całą stronę internetową poświęconą korupcji rodziny Bidenów. Piszą oni:
"Od momentu objęcia przewodnictwa w styczniu Komisja Nadzoru i Odpowiedzialności przyspieszyła dochodzenie w sprawie krajowych i międzynarodowych praktyk biznesowych rodziny Bidenów, aby ustalić, czy rodzina Bidenów stała się celem podmiotów zagranicznych, czy prezydent Biden jest narażony na szantaż oraz czy nasze bezpieczeństwo narodowe jest zagrożone. Dokumenty uzyskane dotychczas dzięki wezwaniom komisji ujawniają, że rodzina Bidenów i jej współpracownicy otrzymali ponad 20 milionów dolarów w postaci płatności od podmiotów zagranicznych”.
Kiedy uporamy się z zadłużeniem, czy czeka nas wojna domowa? Według Jeana Andreau, piszącego dla Komitetu na rzecz Zniesienia Nielegalnego Długu:
"Od początku I wieku p.n.e. do końca I wieku naszej ery we Włoszech miały miejsce cztery poważne kryzysy związane z zadłużeniem i spłatą długów. Pierwszy trwał w latach 91–81 p.n.e., następnie kolejny około 60 r. p.n.e., który wywołał spisek Katyliny, trzeci w latach 49–46 p.n.e. podczas wojny domowej między Cezarem a Pompejuszem i jego zwolennikami. Kolejny miał miejsce w 33 r.”
Rozwiązaniem jest prowadzenie wojny wyłącznie wtedy, gdy Kongres zagłosuje za jej rozpoczęciem, zamiast być wciąganym w wojny, jak miało to miejsce w przypadku każdej wojny od czasów II wojny światowej. W przeciwnym razie zagraniczne rządy będą nadal przekupywać i szantażować amerykańskich polityków w celu przejęcia kontroli nad światem, aż Republika Amerykańska podzieli los Republiki Rzymskiej.
Nawet wtedy będziemy musieli uporać się z korupcją wewnętrzną, taką jak w przypadku senatora Menendeza z New Jersey oraz oszustwa związanego z programem Medicare, które wychodzi na jaw w stanie Mississippi.
Senator z New Jersey Bob Menendez z partii demokratycznej jest oskarżony o przyjęcie złota jako łapówki w zamian za reprezentowanie interesów Egipcjan. Według CNN"
"Ta nowa sprawa to skomplikowana afera obejmująca liczne sztabki złota, koperty z gotówką, mercedesa i wiele innych rzeczy, które – jak twierdzą prokuratorzy – wpływowy były przewodniczący Senackiej Komisji Spraw Zagranicznych i jego nowa żona (pobrali się w trakcie rzekomego procederu przekupstwa) otrzymali w zamian za pomoc w utrzymaniu monopolu na mięso halal, udzielanie przysług osobom z Egiptu i Kataru oraz próby wywarcia wpływu na postępowanie prokuratury w New Jersey”.
Według Russa Latino z "Magnolia Tribune” Joe Biden jest powiązany z oszustwem związanym z płatnościami w ramach programu Medicare o wartości 51 milionów dolarów.
W artykule zatytułowanym "Tradycja rodzinna: Keaton Langston przyznaje się do winy w sprawie oszustwa związanego z programem Medicare o wartości 51 milionów dolarów” Latino pisze:
"Nowy ślad korupcji w służbie zdrowia, rozciągający się od Missisipi aż po mafię, rodzi pytania o zaangażowanie rodziny Bidenów w powiązane przedsięwzięcia”.
Na szczęście dla Amerykanów Ojcowie Założyciele wiedzieli, że narodzi się słabe pokolenie. Konstytucja została stworzona z myślą o trudnych czasach, ponieważ Założyciele studiowali upadek Republiki Rzymskiej i podczas okresu formowania państwa doświadczyli historycznego zadłużenia, historycznej inflacji oraz powstań.